Bảng lực siết tiêu chuẩn cho bulong hệ mét M3–M12

Bài viết kỹ thuật · Cập nhật 01/08/2026 · NEXIM — Linh kiện công nghiệp

Siết bulong không phải "càng chặt càng tốt". Mục tiêu của việc siết là tạo ra lực kẹp đủ lớn để mối ghép không xê dịch, nhưng chưa vượt giới hạn chảy của bulong. Bảng dưới đây cho giá trị lực siết tối đa khuyến nghị theo cấp bền và cỡ ren.

Bảng tra lực siết (Nm)

Cỡ renCấp 8.8Cấp 10.9Cấp 12.9
M3 × 0,51,52,12,5
M4 × 0,73,55,05,8
M5 × 0,87,010,011,7
M6 × 1,011,817,019,9
M8 × 1,2528,841,348,3
M10 × 1,557,381,895,7
M12 × 1,7599,8143167

Điều kiện áp dụng của bảng: ren thô tiêu chuẩn, ren được bôi trơn nhẹ, lực căng đạt 85% tải thử, hệ số ma sát quy ước 0,2. Đây là bộ giả định phổ biến nhất trong các bảng tra kỹ thuật.

Bảng này chỉ dùng khi nhà sản xuất thiết bị không quy định riêng. Nếu tài liệu máy, bản vẽ thiết kế hay tiêu chuẩn công trình có ghi lực siết cụ thể thì phải theo tài liệu đó. Với mối ghép quan trọng — bình chịu áp, kết cấu chịu tải động, thiết bị nâng — cần tính riêng theo VDI 2230 chứ không tra bảng chung.

Vì sao mỗi tài liệu ghi một con số khác nhau

Nếu anh tra vài nguồn sẽ thấy giá trị chênh nhau 10–25%. Không phải nguồn nào sai, mà do hai giả định khác nhau:

Điều đáng nói: trong lực mà cờ lê tác động, chỉ khoảng 10–15% thực sự chuyển thành lực kẹp. Phần còn lại bị tiêu tán vì ma sát ở ren và ở mặt tì dưới đầu bulong. Vì vậy chỉ cần ma sát thay đổi là lực kẹp thực tế thay đổi theo rất mạnh, dù mô-men trên cờ lê vẫn y nguyên.

Hiệu chỉnh theo tình trạng ren

Siết đúng cách

Dùng cờ lê lực đã hiệu chuẩn, kéo đều và liên tục — giật cục làm số đọc sai vì ma sát tĩnh khác ma sát động. Với mặt bích nhiều bulong, siết theo hình chữ thập hoặc hình sao, chia làm 2–3 lượt: khoảng 30%, rồi 70%, rồi đủ lực. Siết một phát tới trị số cuối ở từng bulong sẽ làm mặt bích vênh và lực kẹp phân bố không đều.

Câu hỏi thường gặp

Siết quá lực thì bulong hỏng thế nào?

Bulong bị kéo vượt giới hạn chảy nên giãn dài vĩnh viễn. Nhìn bên ngoài có thể vẫn nguyên nhưng lực kẹp đã giảm, mối ghép dễ tự nới lỏng. Nặng hơn thì tuột ren hoặc đứt ngay khi siết.

Bôi mỡ vào ren rồi siết theo bảng có sao không?

Có. Mỡ làm giảm ma sát nên cùng một mô-men sẽ tạo ra lực kẹp lớn hơn đáng kể, dễ dẫn tới siết quá. Khi ren được bôi trơn nên giảm 15–25% so với giá trị trong bảng.

Không có cờ lê lực thì làm sao siết cho đúng?

Với mối ghép không quan trọng có thể siết theo kinh nghiệm rồi kiểm tra lại sau vài giờ vận hành. Nhưng với mối ghép chịu tải, chịu rung hoặc liên quan an toàn thì không có cách thay thế cờ lê lực đã hiệu chuẩn.

Cần bulong kèm CO/CQ để lập hồ sơ siết lực? Xem bảng giá bulong lục giác chìm DIN 912 →
Bài liên quan: Cấp bền 8.8, 10.9, 12.9 · Chống tự nới lỏng · Chọn vít trí DIN 913–916